De afgelopen warme tot hete periode stemt tot nadenken over de kwaliteit van het drinkwater aan boord en met name het risico op Legionella besmetting wat dat met zich mee brengt.

Er is specifiek over waterinstallaties aan boord niet veel bekend. Echter over Legionella wel. Met de beschikbare kennis is een risico analyse beheers en beleidsplan voor boten de moeite waard.

Aangezien het risico van besmetting door Legionella niet bij iedereen bekend is, leek het ons verstandig daarvan kort melding te maken. Legionellose, ook bekend onder Veteranenziekte , wordt m.n. veroorzaakt door de soort Legionella pneumophila. Ook andere Legionella soorten waarvan er meer dan 40 zijn beschreven kunnen de ziekte veroorzaken.

Legionella is een bacterie die in water en aarde kan zitten. Legionella besmetting volgt na inademing van met water besmette bacteriën via aerosolen. Hoe je het kan krijgen in een thuis situatie en wat je er aan kan doen om te voorkomen staat o.a. op de site van het RIVM.

>> https://www.rivm.nl/legionella

Een algemene maatregel is dat drinkwater in temperatuur lager moet blijven dan 20 graden.C Dit om de vorming van de biofilm te voorkomen. In deze biofilm ontwikkelt de Legionella bacterie zich. De bacterie heeft de eigenschap te groeien tussen 20 en 60 graden C.

Onder de 20 graden treedt geen wezenlijke groei van Legionella op ; boven 60 graden sterft Legionella snel af Tussen 20 en 25 graden kan langzame uitgroei van de bacterie optreden tussen 30 en 40 graden is de groei maximaal.

Stilstaand water vergroot het risico. Sediment en biofilm leveren voedingstoffen voor de bacterie De biofilm biedt daarnaast wellicht bescherming tegen kortstondige temperatuursverhoging en of chemische middelen.

Omdat pleziervaartuigen qua ontwerp enorm van elkaar verschillen is het onmogelijk om één algemeen advies te kunnen geven daarom een opsomming van een aantal algemene

aandachtspunten en hotspots ;

• Voorkom “dode” leidingen waarin water niet kan doorstromen. Voorkom ook hangende leidingen en voorkom leidingen liggend tegen de romp waarbij zonopwarming een rol gaat spelen.
• Verwijder de perlators aan de uiteinden van het tappunt.
• Stel de boiler af boven 60 graden C. houd er rekening mee dat gebruikte componenten zoals
• koppelingen niet bestand kunnen zijn tegen hogere temperaturen dan 60 graden C
• Anders dan bij RVS zijn kunststofleidingen en slangen onder een microscoop gezien ruwe oppervlakten waarop micro organismen zich makkelijk kunnen hechten.
• Daarom is het verstandig om slangen voor het vullen van de tank even door te spoelen en na gebruik leeg te laten lopen. Deze bij voorkeur jaarlijks te vervangen. Bij het vullen van de watertank gebruik bij voorkeur de eigen slang waarvan je immers het gebruik weet. Denk daarbij aan boord ook aan een mogelijk aanwezige doucheslang, vervang deze jaarlijks en laat na gebruik leeg lopen.
• Laat de watertank leeg lopen wanneer de boot een paar dagen niet wordt gebruikt

De kwaliteit van water gaat na drie dagen meetbaar al achteruit. Het gebruik van chloortabletten of in vloeibare vorm zoals Hadex voorkomt in de juiste dosering de groei van Legionella. Het neemt de biofilm echter niet weg. Daarvoor zal je reinigingsmiddelen moeten gebruiken. Aandachtspunt is dat je door de overheid goedgekeurde producten gebruikt in de juiste dosering

Om risico’s uit te sluiten is het aan te bevelen om voor drinkwater daarvoor “flessenwater” te gebruiken. Naast Legionella kunnen zich ook andere pathogene bacteriën in de watertank vermeerderen.

In een ouder artikel uit 2008 is er in de Waterkampioen een artikel verschenen met aandacht voor de kwaliteit van drinkwater aan boord. De inhoud van het artikel beschrijft de risico’s en geeft interessante achtergrond informatie.

>> Document drinkwater test

In Toerzeilen Magazine komen we hierop later terug met een uitgebreider artikel.